Waarom vis in blik in je noodpakket hoort
Iedereen heeft het over het noodpakket. Water, een radio, een zaklamp… en eten dat je zonder stroom of gas kunt eten. Daar komt vis in blik om de hoek kijken, en dat is geen toeval.
Foto: Blikvanger
Vorig najaar viel het in ruim 8,5 miljoen Nederlandse brievenbussen: het boekje Bereid je voor op een noodsituatie. Intussen is het noodpakket een vast gespreksonderwerp geworden — op het werk, aan de keukentafel, en ja, ook hier in de webshop.
Ik vond het eerst een beetje overdreven, tot ik de lijst van het Voedingscentrum zag; daar staat vis in blik netjes tussen.
Geen paniek dus, en zeker geen bunker vol sardines. Maar wel een klein onderzoekje waard: wat maakt vis in blik zo geschikt voor een noodvoorraad?
Wat is het advies eigenlijk?
De Nederlandse overheid vraagt via de campagne Denk vooruit om 72 uur zelf te kunnen rondkomen zonder stroom, water of internet. In België geeft het Nationaal Crisiscentrum hetzelfde advies, en dat geldt intussen voor de hele Europese Unie. Binnen die drie dagen komt er normaal gezien hulp op gang.
Het advies wordt opgevolgd: volgens onderzoek van het Rode Kruis heeft bijna de helft van de Nederlanders intussen een noodpakket in huis: 46%, tegenover 20% in 2023.
Wat moet er qua eten in? Het Voedingscentrum is daar heel concreet over: flessen water (3 liter per persoon per dag) en eten dat buiten de koelkast houdbaar is en dat je niet hoeft te verwarmen. Want misschien heb je geen stroom, geen gas en geen veilig kraanwater.
Op de lijst staan blikken of bokalen met vis, zoals tonijn, zalm en haring. In hun voorbeeldvoorraad voor twee personen zitten twee blikjes sardientjes in olie en twee blikjes tonijn. Het Crisiscentrum noemt “vlees of vis in blik” als eten voor in huis.
Waarom past vis in blik zo goed?
Het blijft jaren goed
Vis in blik wordt luchtdicht afgesloten en daarna gesteriliseerd (hoe dat precies gaat, lees je in Hoe wordt vis eigenlijk ingeblikt?). Het resultaat is houdbaar zonder koelkast, en meestal zonder bewaarmiddelen.
Op de technische fiches van onze Portugese producenten staat voor de meeste blikjes sardines, makreel en tonijn een houdbaarheid van minimaal vijf jaar. Andere blikjes zitten op drie à vier jaar. Daarmee hoeft je noodvoorraad niet om de haverklap vervangen te worden.
En de datum op het blik is een ‘ten minste houdbaar tot’-datum. Opnieuw volgens het Voedingscentrum blijven conserven ook daarna vaak nog jaren goed, zolang het blik in orde is. Bij goede sardines in olijfolie is dat zelfs een voordeel: ze rijpen een beetje zoals wijn, en de smaak wordt ronder (er zijn zelfs liefhebbers die zweren bij sardines die minstens enkele jaren in het blik zaten).
Je hoeft niets te koken
Dit is misschien wel het grootste voordeel. Vis in blik is al gegaard. Blik open, vork erin, klaar. Geen gasfornuis of campingbrander op het balkon, geen water om iets in te koken (dat water heb je in een noodsituatie ook liever om te drinken, trouwens).
Het Voedingscentrum wijst daar ook op: woon je in een flat en kun je niet buiten koken, kies dan vooral producten die je koud kunt eten. Een blik makreel op een knäckebröd is dan een hele maaltijd.
Veel voeding in een klein blikje
In een noodsituatie heb je geen zin in lichte hapjes. Je wilt eten dat vult en energie geeft. Laat dat nu net zijn waar vis in olie in gespecialiseerd is.
Een paar voorbeelden uit onze productgegevens, per blikje van 120 gram en mét de olie erbij:
| Blikje | Energie | Eiwit |
|---|---|---|
| Sardines in extra vierge olijfolie (JOSE Gourmet) | ± 445 kcal | ± 19 g |
| Tonijnfilets in olijfolie (ATI Manel) | ± 435 kcal | ± 25 g |
| Makreelfilets in biologische olijfolie (Maria Organic) | ± 470 kcal | ± 17 g |
Ter vergelijking: het Voedingscentrum rekent op zo’n 2000 kcal per dag voor een volwassen vrouw en 2500 kcal voor een man. Eén blikje levert dus al snel een vijfde van wat je op een dag nodig hebt. Daarom: gooi de olie niet weg. In een noodsituatie is dat geen restje, maar brandstof. Dip er je cracker in, of giet hem over je bonen uit blik, als je dan toch bezig bent.
Daarnaast zit er heel wat in dat je tijdens een paar donkere winterdagen goed kunt gebruiken: omega-3, vitamine D, selenium en (als je de zachte graatjes mee eet) calcium. Hoe dat precies zit, lees je in Waarom sardines zo gezond zijn.
Precies één portie
Een detail dat je makkelijk over het hoofd ziet: zonder stroom heb je geen koelkast, dus een geopende verpakking moet in één keer op. Het Voedingscentrum raadt daarom kleine verpakkingen aan, zeker als je alleen woont.
Een blikje vis is meestal precies één portie. Geen halve blikken die je na een dag moet weggooien en dat soort gedoe.
Het hoeft niet duur of speciaal te zijn
Er bestaan kant-en-klare noodpakketten met gevriesdroogde maaltijden en energierepen. Die blijven heel lang goed, maar het Voedingscentrum noemt ook het nadeel: het is eten dat je normaal nooit eet. Je zet het in een kast en vergeet het. Het advies zegt immers niet dat het ook lekker moet zijn, maar dat mag natuurlijk wel.
Vis in blik eet je ook op een gewone dinsdag. Of woensdag, donderdag, vrijdag… Daardoor past het perfect in een rollende voorraad: je gebruikt wat er staat en vult het daarna weer aan. Zo krijgt niets de kans om slecht te worden, en heb je altijd wat in huis.
Waar moet je op letten?
Vis in blik is geen wondermiddel, en ook geen compleet noodpakket. Een paar kanttekeningen:
- Zout. Vis in blik bevat ongeveer 1 gram zout per 100 gram. Dat is prima, maar zout eten geeft dorst. Zorg dus voor genoeg water.
- Blikopener. Veel blikjes vis hebben een treklipje (al onze blikjes krijg je zonder blikopener open). Leg toch een gewone blikopener in je noodpakket, voor de bonen en groenten in blik.
- Gedeukte of bolle blikken. Een deukje in de zijkant is meestal geen probleem. Zit de deuk op de naad of de rand, of staat het blik bol? Gooi het dan weg, zegt het Voedingscentrum. Ook als de inhoud er vreemd uitziet of niet meer lekker ruikt.
- Niet in je vluchttas. Het Crisiscentrum raadt aan om geen conserven in de rugzak te stoppen die je meeneemt bij een evacuatie — te zwaar. Vis in blik hoort in de voorraad thuis.
- Eerst de koelkast. Valt de stroom uit, eet dan eerst wat in de koelkast en diepvries ligt. Pas daarna ga je naar je blikjes.
- Variatie. Drie dagen alleen sardines houdt niemand vol (nu ja). Combineer met crackers, peulvruchten, groenten en fruit in blik, noten en gedroogd fruit.
Hoe leg je zo’n voorraad aan?
Het Voedingscentrum geeft een paar praktische tips die ook voor vis in blik gelden:
- Kies een koele (15–20 °C), droge en donkere plek, zoals een voorraadkast of een kelder die niet onder water kan lopen.
- Zet de blikjes met de vroegste datum vooraan.
- Eet ze gewoon op, en koop er telkens een paar bij.
- Controleer je voorraad twee keer per jaar, bijvoorbeeld als de klok verzet wordt.
Voor twee personen en drie dagen zou ik zelf zes tot acht blikjes vis rekenen: één per persoon per dag, plus een paar extra. Wissel af tussen soorten: sardines, makreel, tonijn, eventueel mosselen of inktvis. Twijfel je wat je lekker vindt? Begin dan met de beginnersgids voor vis in blik.
Wat leren we uit Spanje en Portugal?
Op 28 april 2025 viel in heel Spanje en Portugal de stroom uit. Ik was daar toen toevallig, op bezoek bij JOSE Gourmet, en de hele situatie was een bijzondere ervaring. Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid zocht uit wat er toen gebeurde. Grote supermarkten sloten hun deuren, omdat koeling en kassa’s niet meer werkten. Bij de winkels die wel open bleven, ontstonden rijen. Mensen kochten water, conserven, toiletpapier en batterijen — en betalen kon alleen nog contant. Ik heb toen zelf in een donkere stad gezocht naar wat om te eten, en vond niks, dus ik heb toen — eerlijk waar — vis in blik gegeten die ik eerder die dag had gekregen als sample.
In het land waar vis in blik al meer dan een eeuw deel is van het dagelijkse leven, grepen mensen dus spontaan naar conserven. Dat zegt misschien wel genoeg.
Kort samengevat
Vis in blik is:
- jaren houdbaar, zonder koelkast;
- meteen eetbaar, zonder koken;
- rijk aan eiwit en energie, zeker met de olie erbij;
- één portie per blikje, dus geen restjes;
- iets wat je ook gewoon op een normale dag eet, zodat je voorraad vanzelf vers blijft.
Het mooiste aan een noodvoorraad met vis in blik? De kans is groot dat je hem nooit nodig hebt. Dan eet je hem gewoon op, op een luie avond, met een stuk brood en een glas wijn erbij. Ook niet slecht.
Smakelijk, en wees goed voorbereid :-)
Veelgestelde vragen
Hoe lang is vis in blik houdbaar?
Visconserven zijn zeer lang houdbaar dankzij de traditionele conserveringsmethode. Ongeopend zijn onze producten minimaal 3-5 jaar houdbaar, vaak langer. De exacte houdbaarheidsdatum staat op het blik vermeld.
Geopende conservas bewaar je afgedekt in de koelkast en consumeer je binnen 2-3 dagen voor de beste smaak en kwaliteit.
Hoe lang blijft vis in blik goed na het openen?
Haal de vis uit het blik en bewaar in een afgesloten bakje in de koelkast. Consumeer binnen 2-3 dagen.
De olie kun je langer bewaren — gebruik hem voor salades of om brood in te dippen.
Kunnen artisanale conservas bewaard worden en verbeteren ze echt met leeftijd?
Ja! Portugese sardines in extra vierge olijfolie verbeteren met leeftijd zoals wijn. De olie absorbeert visvetten en smaken worden dieper en complexer. Ideaal: bewaar 2-5 jaar op koele, donkere plaats. Sommige verzamelaars bewaren 10 jaar of langer.
Maar dit werkt alleen met topkwaliteit extra vierge — supermarktsardines in geraffineerde olie verbeteren niet. Spaanse conservas in escabeche (azijn) zijn minder geschikt voor lange rijping.
Moet ik de graten verwijderen?
Nee, en het is zelfs aan te raden ze mee te eten. De graten worden tijdens het inblikproces zacht — je proeft ze nauwelijks. Ze leveren 382 mg calcium per 100 gram (38% van je dagelijkse behoefte), vergelijkbaar met 400 ml melk.
Studies tonen aan dat calcium uit visgraten even goed wordt opgenomen als uit zuivel of supplementen. Als je de graten echt niet lust, kun je ze met een vork verwijderen. Sommige premium sardines zijn ontgraat (sans arêtes).